تازه‌ها

15 نوامبر 2019

بازداشت دادیارسابق دستگاه قضایی ایران در سوئد : متهم به جنایت علیه بشریت

گزارش‌گران بدون مرز (RSF) خرسندی خود را از بازداشت دادیار سابق دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، مظنون به دست داشتن در جنایت علیه بشریت در کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ اعلام می‌کند. نام شماری از روزنامه‌نگاران در این کشتار ثبت شده است.

به تاریخ ۱۸ ابان ۱۳۹۸، دادیار سابق دستگاه قضایی ایران که چهره‌ای اشنا برای فعالان حقوق بشر ایران است، با پیاده شدن از هواپیما در استکهلم بازداشت و روانه زندان شد. حمید نوری ۵۸ ساله یکی از مسوولان زندان گوهردشت در دهه شصت بود. در این زندان در سال ۱۳۶۷ صدها زندانی از این میان شماری از روزنامه نگاران  در اعدام‌های جمعی کشته شدند. این کشتار جمعی را سازمان‌ و نهادهای جهانی مصداق جنایت علیه بشریت می‌دانند.

 

در بهمن ماه سال پیشین RSF با استناد به یک سند رسمی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران اشکار کرد، که دست کم ۸۶۰ روزنامه نگار و شهروند - خبرنگار در فاصله سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۸ تحت تعقیب قرار گرفته، بازداشت، زندانی و یا حتا اعدام شده‌اند. تنها در ماه‌های مرداد و شهریور تابستان سال ۱۳۶۷ نزدیک به ۴ هزار زندانی بنا بر «فرمان» آیت‌الله روح‌الله خمینی، در جلسه‌هایی که در اغلب موارد تنها چند دقیقه‌ طول کشید، دوباره بازجویی شدند و بسیاری ازآنها به مرگ محکوم شدند. بنا بر مداراک گردآوری شده از سوی فعالان حقوق بشر ایرانی، حمید نوری که در آن زمان دادیار زندان گوهردشت بود نقش‌افرینی فعالی در این اعدام‌ها داشت.

 

انیس کالامارد، گزارشگر ویژه اعدام‌های فراقضایی، جمعی و خودسرانه‌ی سازمان ملل متحد درباره  این بازداشت نوشت : " اولین گام مهم به سوی عدالت درباره اعدام‌های سال ۱۳۶۷ است. " شیرین عبادی،  وکیل مدافع حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح و رییس کمیته دیده‌بانی از استفاده داده‌های دستگاه قضایی این رخ‌داد را "موجی از امید به تحقق عدالت در دل فعالان واقعی حقوق بشر" خواند و این بازداشت را برای "همه کسانی که در جنایتهایی مثل کشتار سیستماتیک دهه شصت و به طور خاص قتل عام‌سال ۶۷ و پنهان کردن اطلاعات و جنازه‌ها از خانواده‌هایشان و شکنجه زندانیان نقش داشته‌اند،" آرزو کرد.

 

دادگاه استکهلم تا تکمیل پرونده و تصمیم دادستان برای تعقیب قضایی که می‌تواند تا میانه آذرماه اعلام شود، برای متهم حکم بازداشت موقت صادر کرده است.

 

کریستف دولوار مدیر کل گزارش‌گران بدون مرز در این باره اعلام کرد :«  گزارش‌گران بدون مرز با آشکار کردن داده‌های دستگاه قضایی که در میان اعدام شدگان، نام چندین روزنامه‌نگار نیز آمده است، نشان داد که مسوولان عالیرتبه جمهوری اسلامی در این کشتارها دست داشته‌اند. یکی از آن‌ها امروز در دست دستگاه قضایی سوئد است. شایسته است که این کشور ِ دارای بهترین‌ جایگاه‌ در رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها، از این فرصت یگانه برای مبارزه با معافیت از مجازات سود جوید.»

 

بازداشت حمید نوری با تلاش ایرج مصداقی، زندانی سیاسی در دهه شصت، پژوهشگر اعدام‌ها در دهه شصت و به ویژه کشتار جمعی زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷، انجام شد. وی همچنین عضو کمیته دیده‌بانی از استفاده داده‌های دستگاه قضایی است.  

 

جمهوری اسلامی ایران در رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها ۲۰۱۹ گزارش‌گران بدون مرز از میان ١٨٠ کشور جهان در رده ۱۷۰ قرار دارد.